Ăn Năn Sám Hối

Nhận ra lỗi lầm – khởi đầu của sự chuyển hóa

Ăn năn sám hối là khi ta thật sự nhận ra mình đã sai. Việc này thường đến một cách tự nhiên, chứ không phải là một kỹ thuật mà ta cố áp dụng cho một lỗi lầm cụ thể.
Nhận ra cái sai không hề dễ, vì thông thường ta chỉ nhìn thấy lỗi nơi người khác. Với lỗi sai của chính mình, ta thường có sẵn một lý do để biện hộ – và nếu quan sát kỹ, lý do ấy thường khởi đầu từ một điều gì đó chính đáng, nhưng đã bị cái tôi bóp méo.
Có những lỗi sai còn khó nhận ra hơn, vì nó ẩn sâu trong tâm, giống như mặt tối của Mặt Trăng: ta khó chịu với lỗi nơi người khác, nhưng thực ra đó chỉ là sự phản chiếu của lỗi đang nằm khuất trong chính mình.

---

Bài học từ người Pharisi và người thu thuế

Nhận ra cái sai chính là điểm khởi đầu cho sự chuyển hóa. Chúng ta đừng giống người Pharisi trong câu chuyện người Pharisi và người thu thuế trong Kinh Thánh:

“Hai người đi lên đền thờ để cầu nguyện; một người là người Pha-ri-si, còn người kia là người thu thuế. Người Pha-ri-si đứng riêng ra và cầu nguyện thế này: ‘Lạy Ðức Chúa Trời, con tạ ơn Ngài, vì con không như những người khác, tham lam, bất chính, ngoại tình, hoặc như người thu thuế này. Con kiêng ăn mỗi tuần hai lần, và con dâng một phần mười mọi lợi tức của con.’

Còn người thu thuế đứng đằng xa, không dám ngước mắt lên trời, vừa đấm ngực vừa thưa rằng, ‘Lạy Ðức Chúa Trời, xin thương xót con, một kẻ tội lỗi.’ Ta nói với các ngươi, người thu thuế này, khi đi xuống để về nhà mình, đã được xưng công chính chứ không phải người kia, vì ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống, còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.” (Lu-ca 18:9-14)

Người Pharisi luôn tự cho mình đúng, còn người thu thuế thì biết mình sai. Nếu chỉ chăm chăm thấy cái sai của người khác và cho rằng mình đúng, ta sẽ bị che mờ mắt, không bao giờ thấy được lỗi của mình.

---

Hiểu nguyên nhân để thật sự sám hối

Sau khi nhận ra lỗi, ta cần tìm hiểu nguyên nhân vì sao ta phạm phải. Ăn năn sám hối không đồng nghĩa với việc tự trách móc quá mức hay khóc lóc thảm thiết.

Điều cần thiết là sự nhận ra lỗi lầm và sự hiểu rõ nguyên nhân. Nếu quá ám ảnh, tự hành hạ mình về lỗi lầm, ta dễ rơi vào chấn thương tâm lý; ám ảnh ấy in sâu vào tiềm thức, khiến ta khó thoát ra và càng khó đạt đến giải thoát.

---

Liên kết nội bộ

👉 Đọc thêm: Trả nợ nghiệp – trang tổng quan về tiến trình chuyển hóa nghiệp qua hiểu biết, sám hối và thực hành.